Bước qua tuổi tứ tuần, nhiều người bất ngờ nhận ra những dòng tin nhắn trên điện thoại bỗng nhòe đi, việc xỏ kim hay đọc hóa đơn, bao bì sản phẩm cũng trở nên vô cùng khó khăn. Những bất tiện tưởng chừng do mỏi mắt thông thường này thực chất là dấu hiệu của lão thị, một tình trạng suy giảm thị lực tự nhiên thường tiến triển rõ từ sau tuổi 40 và tiếp tục thay đổi đến khoảng 65 tuổi. Vậy lão thị là gì, nguyên nhân do đâu và có những phương pháp nào giúp cải thiện tầm nhìn? Hãy cùng Bệnh Viện Mắt Quốc Tế Việt - Nga tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây. 

Lão thị là gì? 

Lão thị (Presbyopia) là tình trạng khả năng điều tiết của mắt giảm dần theo tuổi tác, khiến việc nhìn rõ vật ở cự ly gần trở nên khó khăn. Hiện tượng này chủ yếu xảy ra khi thể thủy tinh, thấu kính trong suốt bên trong mắt có chức năng hội tụ ánh sáng lên võng mạc, ngày càng xơ cứng và kém đàn hồi.

Theo thời gian, thể thủy tinh không còn thay đổi hình dạng linh hoạt như trước nên mắt khó điều chỉnh tiêu điểm khi chuyển sang nhìn gần. Vì vậy, người bị lão thị thường gặp khó khăn khi đọc sách, xem điện thoại hoặc thực hiện các công việc cần quan sát chi tiết ở khoảng cách ngắn. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 1,8 tỷ người trên toàn cầu mắc lão thị vào năm 2015 và dự kiến tăng lên 2,1 tỷ vào năm 2030, cho thấy đây là tình trạng rất phổ biến và nhu cầu điều chỉnh thị lực ngày càng lớn.

Nguyên nhân gây lão thị

Nguyên nhân chủ yếu của lão thị là quá trình lão hóa tự nhiên làm thể thủy tinh, tức thấu kính trong suốt nằm bên trong mắt, dần dày hơn, xơ cứng và mất độ đàn hồi theo thời gian. Sự suy giảm này khiến mắt khó thay đổi tiêu điểm ở cự ly gần, gây khó khăn khi đọc sách, xem điện thoại hoặc quan sát chi tiết. Tình trạng này thường bắt đầu xuất hiện từ tuổi 40 và tiến triển tăng dần.

Bên cạnh lão hóa tự nhiên, một số yếu tố có thể khiến tình trạng này xuất hiện sớm hơn hoặc biểu hiện rõ hơn, bao gồm:

• Tuổi tác: Đây là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất vì khả năng điều tiết của mắt giảm dần theo quá trình lão hóa, với biểu hiện thường tiến triển rõ hơn từ sau tuổi 40 và tiếp tục thay đổi đến khoảng 65 tuổi.
• Một số bệnh lý: Đái tháo đường, bệnh tim mạch hoặc đa xơ cứng có thể liên quan đến nguy cơ xuất hiện lão thị sớm hơn bình thường.
• Sử dụng một số loại thuốc: Thuốc chống trầm cảm, kháng histamin hoặc lợi tiểu có thể ảnh hưởng đến chức năng điều tiết, từ đó làm biểu hiện nhìn gần mờ xuất hiện sớm ở một số người.
• Tật khúc xạ có sẵn: Người bị cận thị, viễn thị hoặc loạn thị vẫn có thể mắc lão thị theo tuổi. Khi hai tình trạng cùng tồn tại, nhu cầu điều chỉnh kính sẽ phụ thuộc vào đặc điểm khúc xạ của từng người.

Dấu hiệu nhận biết lão thị

Dấu hiệu phổ biến nhất của lão thị là khó nhìn rõ vật ở cự ly gần, khiến người bệnh thường phải đưa sách, điện thoại hoặc tài liệu ra xa vị trí thông thường mới đọc được. Các biểu hiện tiến triển từ từ và ngày càng dễ nhận biết theo thời gian, bao gồm:

• Nhìn mờ ở cự ly gần: Chữ viết, hình ảnh hoặc chi tiết nhỏ trở nên kém sắc nét, trong khi tầm nhìn xa có thể vẫn tương đối tốt.
• Phải đưa vật ra xa: Người bệnh thường duỗi tay khi cầm sách báo, điện thoại hay tài liệu để mắt lấy nét thuận lợi hơn.
• Khó đọc chữ nhỏ: Cỡ in bé đòi hỏi nhiều nỗ lực quan sát, làm tốc độ tiếp nhận nội dung chậm và khả năng tập trung suy giảm.
• Cần nhiều ánh sáng hơn: Việc xem nội dung vào buổi tối hoặc trong môi trường tối trở nên khó khăn, vì vậy nguồn sáng đầy đủ giúp nhận diện thông tin dễ dàng hơn.
• Mỏi mắt: Hoạt động nhìn gần kéo dài như đọc sách, sử dụng thiết bị điện tử hoặc thực hiện công việc chi tiết có thể gây căng, nặng hay khó chịu quanh vùng mắt.
• Đau đầu: Cố gắng duy trì tiêu điểm liên tục đôi khi gây nhức đầu, đặc biệt sau những hoạt động đòi hỏi tập trung thị giác lâu.
• Hay nheo mắt: Khi độ sắc nét suy giảm, người bệnh có thể vô thức thu hẹp khe mi nhằm cải thiện khả năng quan sát tạm thời.

Các triệu chứng lão thị thường tăng dần thay vì xuất hiện đột ngột. Nếu thị lực suy giảm nhanh hoặc kèm đau nhức, nhìn đôi, chớp sáng hay mất một phần trường nhìn, người bệnh nên khám chuyên khoa mắt để loại trừ những nguyên nhân khác.

Lão thị và cận thị khác nhau như thế nào?

Cận thị và lão thị là hai tình trạng giảm thị lực riêng biệt, khác biệt hoàn toàn về bản chất, cơ chế sinh lý lẫn độ tuổi xuất hiện.

Lão thị có nguy hiểm không? 

Lão thị không phải là tình trạng nguy hiểm và không trực tiếp gây mù lòa. Tuy nhiên, sự suy giảm khả năng điều tiết khiến người mắc khó nhìn rõ các vật ở gần, đặc biệt khi đọc sách, sử dụng điện thoại hoặc làm việc với máy tính. Nếu không được điều chỉnh phù hợp, tình trạng này có thể gây mỏi mắt, đau đầu và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Vì vậy, người bệnh nên khám mắt định kỳ để được đánh giá thị lực, lựa chọn phương pháp khắc phục và phát hiện sớm các bệnh lý nhãn khoa khác có thể xuất hiện cùng độ tuổi.

Chẩn đoán lão thị bằng cách nào?

Lão thị thường được xác định thông qua khám mắt tổng quát kết hợp đo khúc xạ cơ bản tại cơ sở chuyên khoa nhãn khoa. Quá trình này giúp bác sĩ đánh giá khả năng nhìn gần, mức độ điều tiết và phát hiện những tật đi kèm như cận thị, viễn thị hoặc loạn thị. Các bước có thể bao gồm:

• Kiểm tra thị lực: Bác sĩ sử dụng bảng chữ hoặc ký hiệu tiêu chuẩn để đánh giá khả năng quan sát ở khoảng cách xa và gần, qua đó xác định mức suy giảm chức năng nhìn.
• Đánh giá khoảng cách đọc: Người bệnh được yêu cầu đọc chữ ở cự ly thông thường nhằm quan sát khả năng lấy nét thực tế. Việc phải đưa sách, điện thoại hoặc tài liệu ra xa hơn mới thấy rõ là một biểu hiện hỗ trợ nhận biết lão thị.
• Đo khúc xạ: Thiết bị chuyên dụng cùng các thấu kính thử được sử dụng để xác định độ kính phù hợp, đồng thời kiểm tra xem người khám có kèm cận thị, viễn thị hay loạn thị hay không.
• Khám bằng đèn khe: Kính hiển vi có nguồn sáng phóng đại giúp bác sĩ quan sát giác mạc, thể thủy tinh và những cấu trúc phía trước nhãn cầu, từ đó phát hiện bất thường có thể ảnh hưởng đến thị giác.
• Giãn đồng tử khi cần thiết: Một số trường hợp như cần kiểm tra võng mạc, dây thần kinh thị giác hoặc nghi ngờ có bệnh lý khác bên trong mắt sẽ được nhỏ thuốc để mở rộng đồng tử, tạo điều kiện quan sát đáy mắt rõ hơn. Sau thủ thuật, người bệnh có thể nhạy cảm với ánh sáng hoặc nhìn gần mờ trong vài giờ.

Các phương pháp điều trị lão thị phổ biến

Khi bước sang tuổi trung niên, những bất tiện như phải đưa sách báo ra xa mới đọc rõ hay mỏi mắt khi dùng điện thoại là dấu hiệu cho thấy mắt đang bị lão thị. Tùy thuộc vào độ tuổi, tình trạng mắt và nhu cầu sinh hoạt, bạn có thể lựa chọn đeo kính hỗ trợ hoặc can thiệp bằng các công nghệ phẫu thuật hiện đại. Dưới đây là tổng hợp các phương pháp điều trị lão thị phổ biến được áp dụng hiệu quả hiện nay. 

Đeo kính đọc sách

Đây là giải pháp đơn giản, an toàn và phổ biến giúp khắc phục tình trạng suy giảm điều tiết ở mắt. Bằng cách bẻ cong ánh sáng trước khi vào võng mạc, tròng kính đơn tiêu cự này giúp hình ảnh cự ly gần hiển thị rõ nét, rất thích hợp cho người chỉ bị lão thị đơn thuần.

Phương pháp này chỉ cần sử dụng khi người bệnh đọc sách báo, xem tài liệu hay dùng điện thoại. Tuy nhiên, thay vì tự mua kính cắt sẵn, bệnh nhân nên đến trung tâm y tế thăm khám để được bác sĩ đo và chỉ định độ kính chính xác. 

Sử dụng kính đa tròng

Kính đa tròng (Progressive lenses) là loại tròng kính có công suất khúc xạ thay đổi liên tục từ trên xuống dưới, giúp người lão thị nhìn rõ ở cả ba khoảng cách: xa, trung gian và gần mà không cần thay đổi kính. So với kính hai tròng, phương pháp này mang lại những ưu điểm nổi bật sau:

• Tầm nhìn linh hoạt: Hỗ trợ quan sát ở nhiều khoảng cách, phù hợp với các hoạt động như lái xe, sử dụng máy tính và đọc sách.
• Tính thẩm mỹ cao: Tròng kính không có đường phân chia giữa các vùng nhìn, giữ được vẻ ngoài tự nhiên như kính thông thường.
• Hạn chế thay đổi kính: Người đeo có thể chuyển đổi giữa các hoạt động hằng ngày mà không cần tháo lắp hoặc sử dụng nhiều cặp kính khác nhau.

Sử dụng kính áp tròng đa tiêu

Kính áp tròng đa tiêu (Multifocal contact lenses) được đặt trực tiếp lên bề mặt giác mạc, tích hợp nhiều vùng có công suất khúc xạ khác nhau để hỗ trợ người lão thị quan sát ở nhiều khoảng cách. Phương pháp này mang lại những ưu điểm sau:

• Tính thẩm mỹ cao: Thiết kế không có gọng kính, phù hợp với người muốn giữ vẻ ngoài tự nhiên.
• Linh hoạt khi vận động: Người đeo có thể tham gia các hoạt động thể thao mà không bị vướng víu bởi kính gọng.
• Hỗ trợ nhiều tầm nhìn: Giúp mắt quan sát vật ở khoảng cách xa, trung gian và gần mà không cần thay đổi kính.

Tuy nhiên, người sử dụng có thể cần một thời gian để não bộ thích nghi với cách tiếp nhận hình ảnh từ các vùng quang học khác nhau.

Điều chỉnh lão thị bằng giải pháp Monovision

Monovision là phương pháp điều chỉnh độ khúc xạ để mắt chủ đạo đảm nhận tầm nhìn xa, còn mắt kia tập trung quan sát ở cự ly gần. Kỹ thuật này có thể thực hiện bằng kính áp tròng đơn tròng, laser khúc xạ hoặc tạo hình giác mạc (Near Vision CK), mang lại những lợi ích sau:

• Giảm phụ thuộc vào kính gọng: Hỗ trợ người lão thị đọc sách, sử dụng điện thoại và quan sát vật ở xa mà không cần liên tục thay đổi kính.
• Đa dạng phương pháp thực hiện: Người bệnh có thể lựa chọn kính áp tròng hoặc can thiệp phẫu thuật tùy theo tình trạng mắt và chỉ định của bác sĩ.

Tuy nhiên, do hai mắt hoạt động ở hai tiêu cự khác nhau, người dùng có thể gặp khó khăn khi thiếu sáng và giảm khả năng cảm nhận chiều sâu. Khả năng thích nghi với phương pháp này cũng không đồng đều, thể hiện qua tỷ lệ thành công của Monovision ở người đã quen đeo kính áp tròng chỉ đạt khoảng 59 - 67%, theo nghiên cứu tổng quan trên PubMed. Nói cách khác, cứ 10 người thì chỉ có khoảng 6 - 7 người thích nghi tốt, vì vậy nên đeo thử trước khi quyết định. 

Phẫu thuật lão thị bằng công nghệ Presbyond

Presbyond là phương pháp điều trị lão thị tiên tiến, nhanh chóng, an toàn, được nhiều người sử dụng hiện nay, đặc biệt với khách hàng xuất hiện tình trạng lão thị sớm. Phương pháp sử dụng Laser Excimer kết hợp công nghệ mở rộng độ sâu trường ảnh (EDoF) và điều chỉnh thị giác hai mắt, qua đó hỗ trợ cải thiện khả năng nhìn ở các khoảng cách xa, trung gian và gần, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào kính. Phương pháp này mang lại những ưu điểm sau:

• Cải thiện tầm nhìn: Tạo vùng chuyển tiếp giữa các khoảng nhìn, giúp người bệnh quan sát linh hoạt và giảm phụ thuộc vào kính.
• Ít xâm lấn: Quy trình tạo vạt giác mạc bằng Laser Femtosecond hoặc dao vi phẫu SBK, kết hợp điều chỉnh khúc xạ bằng Laser Excimer, giúp hạn chế tổn thương mô khi được thực hiện đúng chỉ định.
• Phục hồi tương đối nhanh: Thị lực có thể cải thiện trong những ngày đầu sau phẫu thuật và tiếp tục ổn định trong quá trình hồi phục.

Phẫu thuật Phaco đặt kính nội nhãn đa tiêu

Phẫu thuật Phaco là phương pháp thay thế thủy tinh thể tự nhiên bằng thấu kính nội nhãn đa tiêu (Multifocal IOL), thường được cân nhắc cho người lớn tuổi mắc lão thị, đặc biệt khi có đục thủy tinh thể đi kèm. Bác sĩ sử dụng sóng siêu âm để tán nhỏ và hút bỏ thủy tinh thể, sau đó đặt thấu kính nhân tạo vào mắt. Phương pháp này mang lại những lợi ích sau:

Cải thiện thị lực đa cự ly: Hỗ trợ người bệnh quan sát ở khoảng cách xa, trung gian và gần, giảm sự phụ thuộc vào kính gọng.

Hiệu quả lâu dài: Thấu kính nhân tạo có thể sử dụng suốt đời mà không cần thay thế định kỳ, giúp duy trì khả năng điều chỉnh thị lực sau phẫu thuật. 

Điều trị đồng thời: Giúp khắc phục tình trạng đục thủy tinh thể và hỗ trợ điều chỉnh lão thị trong cùng một ca phẫu thuật.

Đặt lịch khám và tư vấn cùng chuyên gia tại Bệnh Viện Mắt Quốc Tế Việt - Nga

Lão thị tiến triển theo tuổi và có thể gây nhiều bất tiện khi đọc sách, sử dụng điện thoại hoặc thực hiện công việc ở cự ly gần. Khi những biểu hiện này xuất hiện thường xuyên, việc thăm khám chuyên khoa giúp xác định mức suy giảm điều tiết, phát hiện tật khúc xạ đi kèm và lựa chọn phương án cải thiện phù hợp. Vì vậy, người bệnh nên lựa chọn cơ sở nhãn khoa có kinh nghiệm chẩn đoán, điều trị lão thị và được trang bị công nghệ chuyên sâu để quá trình đánh giá được thực hiện đầy đủ.

Bệnh viện Mắt Quốc tế Việt - Nga được hình thành từ Chương trình Hợp tác Nhãn khoa Việt Nam - Liên bang Nga do Bộ Y tế hai nước ký kết năm 2007. Với kinh nghiệm và nền tảng công nghệ chuyên sâu, hệ thống mang đến những lợi thế nổi bật trong thăm khám và điều trị lão thị:

Kinh nghiệm chuyên môn: Hệ thống đã tiếp nhận hơn 3 triệu lượt thăm khám và thực hiện trên 300.000 ca phẫu thuật thành công, với sự tham gia của đội ngũ bác sĩ, chuyên gia nhãn khoa Việt Nam và Liên bang Nga.

Ứng dụng công nghệ ZEISS PRESBYOND®: Phương pháp sử dụng laser kết hợp điều chỉnh thị giác hai mắt, giúp cải thiện khả năng nhìn ở nhiều khoảng cách và giảm sự phụ thuộc vào kính ở người đủ điều kiện.

Được Carl Zeiss (Đức) ghi nhận: Ngày 18/06/2026, hệ thống được trao chứng nhận “Đơn vị tiên phong triển khai và thực hiện nhiều ca phẫu thuật điều trị lão thị bằng công nghệ ZEISS PRESBYOND® ở Việt Nam”.

Nếu tình trạng nhìn gần mờ, mỏi mắt hoặc phải đưa tài liệu ra xa ngày càng rõ, bạn có thể đặt lịch khám tại Bệnh Viện Mắt Quốc Tế Việt - Nga để được kiểm tra và tư vấn hướng điều chỉnh phù hợp với tình trạng thực tế.

FAQ - Câu hỏi thường gặp về lão thị 

Bao nhiêu tuổi thì bị lão thị?

Lão thị thường bắt đầu xuất hiện ở độ tuổi từ 40 trở đi do quá trình lão hóa tự nhiên của thủy tinh thể trong mắt. Khi đó, thủy tinh thể bị xơ cứng và giảm độ đàn hồi, khiến mắt mất dần khả năng điều tiết để nhìn rõ các vật ở khoảng cách gần.

Lão thị có chữa khỏi được không?

Lão thị không thể chữa khỏi hoàn toàn vĩnh viễn vì đây là tiến trình lão hóa tự nhiên của mắt. Tuy nhiên, có nhiều phương pháp giúp bạn cải thiện thị lực và sinh hoạt thoải mái hơn. Người bệnh có thể khắc phục bằng cách sử dụng kính đọc sách (kính lão), kính đa tròng, kính áp tròng, hoặc can thiệp bằng các biện pháp ngoại khoa như phẫu thuật khúc xạ và thay thủy tinh thể nhân tạo để hạn chế tối đa việc phụ thuộc vào kính.

Qua bài viết, hy vọng bạn đã hiểu rõ lão thị là gì, vì sao tình trạng này thường xuất hiện sau tuổi 40 và những phương pháp có thể giúp cải thiện khả năng nhìn gần. Nếu việc đọc chữ nhỏ, sử dụng điện thoại hoặc làm việc ở cự ly gần ngày càng bất tiện, bạn nên chủ động thăm khám tại Bệnh Viện Mắt Quốc Tế Việt - Nga để được kiểm tra và tư vấn hướng điều chỉnh phù hợp.