Sau tuổi 40, mắt bắt đầu thay đổi tự nhiên, khiến nhiều người khó nhìn gần, cần nhiều ánh sáng hơn và chậm thích nghi khi chuyển từ sáng sang tối.

Từ tuổi 40, nhiều người bắt đầu nhận thấy những thay đổi về thị lực nhưng thường cho rằng do mỏi mắt hoặc sử dụng thiết bị điện tử. Một số thay đổi là bình thường theo tuổi, song cũng có dấu hiệu cần được kiểm tra để phát hiện bệnh lý.

Khó nhìn gần

Lão thị là thay đổi thị lực phổ biến khi bước vào tuổi trung niên. Theo Viện Mắt Quốc gia Mỹ (NEI), lão thị thường xuất hiện sau 45 tuổi, xảy ra khi thủy tinh thể trong mắt trở nên cứng và kém linh hoạt, khiến mắt khó điều chỉnh để lấy nét các vật ở gần.

Dấu hiệu thường gặp là phải đưa điện thoại, sách hoặc tài liệu ra xa mới nhìn rõ chữ, tăng cỡ chữ trên màn hình hoặc cần nhiều ánh sáng hơn khi đọc. Một số người có thể bị mỏi mắt, đau đầu sau khi làm việc ở khoảng cách gần. Theo Viện Hàn lâm Nhãn khoa Mỹ (AAO), những biểu hiện này có thể bắt đầu ngay sau tuổi 40 do thủy tinh thể dần mất khả năng thay đổi hình dạng để lấy nét.

Lão thị là một phần tự nhiên của quá trình lão hóa, không phải bệnh mắt. Kính đọc sách, kính hai tròng hoặc kính đa tròng có thể giúp cải thiện khả năng nhìn gần khi tình trạng tiến triển.

Mắt thay đổi khả năng thích nghi ánh sáng

Theo WebMD, những thay đổi của thủy tinh thể và cơ kiểm soát đồng tử theo tuổi có thể khiến mắt khó xử lý ánh sáng như trước. Một số người cần nhiều ánh sáng hơn để đọc rõ và mất nhiều thời gian hơn để thích nghi khi chuyển từ nơi sáng sang nơi tối hoặc ngược lại.

Khả năng phân biệt màu sắc và độ tương phản cũng có thể giảm dần, khiến một số màu trông kém rực rỡ hoặc khó nhận biết những vật có màu gần giống nhau. Những thay đổi này thường diễn ra từ từ nên có thể không được chú ý ngay.

Đục thủy tinh thể cũng có thể góp phần gây nhìn mờ, chói khi gặp đèn xe ban đêm hoặc khiến màu sắc trông nhạt, vàng hơn. Đây là tình trạng liên quan đến những thay đổi của thủy tinh thể theo tuổi và có thể bắt đầu hình thành từ sau 40.

Khô mắt và "ruồi bay" có thể rõ hơn

Tuổi tác cũng ảnh hưởng đến số lượng và chất lượng nước mắt. Khi lượng nước mắt giảm, mắt dễ khô, rát, cộm, nhạy cảm với ánh sáng hoặc nhìn mờ thoáng qua. Tình trạng khô mắt có xu hướng phổ biến hơn khi tuổi tăng.

Ở phụ nữ, thay đổi hormone trong thời kỳ mãn kinh có thể ảnh hưởng đến việc tiết nước mắt, gây cảm giác khô, nóng rát, mỏi hoặc nhìn mờ.

"Ruồi bay" có thể rõ hơn khi dịch kính thay đổi theo tuổi, khiến mắt nhìn thấy các chấm hoặc sợi nhỏ, nhất là trên nền sáng. Nếu xuất hiện đột ngột, nhiều kèm chớp sáng hoặc vùng nhìn bị che khuất, người bệnh nên khám mắt sớm vì có thể liên quan tổn thương võng mạc.

Không phải mọi thay đổi thị lực sau 40 tuổi đều là biểu hiện lão hóa thông thường. Một số bệnh mắt cũng trở nên đáng lưu ý hơn theo tuổi, trong đó có glôcôm, đục thủy tinh thể, thoái hóa điểm vàng liên quan tuổi và bệnh võng mạc do tiểu đường. Một số bệnh có thể tiến triển âm thầm, ít gây triệu chứng ở giai đoạn đầu. Người trong độ tuổi 40-54 tuổi nên khám mắt định kỳ, tần suất tùy tình trạng sức khỏe và yếu tố nguy cơ.