Cận thị nặng (từ 6 độ trở lên) có thể làm tăng nguy cơ mắc nhiều biến chứng về võng mạc do những thay đổi về cấu trúc giải phẫu của mắt.

Võng mạc bị kéo căng

Ở mắt cận thị nặng, nhãn cầu phát triển theo chiều dài nhiều hơn bình thường. Khi diện tích thành nhãn cầu tăng lên, võng mạc phải trải rộng trên bề mặt lớn hơn nên dần bị kéo mỏng, tương tự lớp vỏ của một quả bóng khi được bơm căng. Quá trình này không chỉ làm võng mạc yếu đi mà còn khiến hắc mạc (lớp mô giàu mạch máu nuôi võng mạc) và các cấu trúc nâng đỡ phía dưới bị mỏng theo, làm tăng nguy cơ tổn thương võng mạc ngoại vi, hoàng điểm.

Thoái hóa võng mạc ngoại vi

Võng mạc ngoại vi là vị trí thường xuất hiện các vùng thoái hóa ở người cận thị nặng. Những vùng võng mạc mỏng và yếu này có nguy cơ cao bị rách khi dịch kính co kéo. Phần lớn các trường hợp chưa gây triệu chứng rõ ràng nên chỉ được phát hiện thông qua khám đáy mắt định kỳ.

Rách võng mạc

Khi dịch kính co rút và bám kéo lên các vùng võng mạc đã thoái hóa, võng mạc có thể hình thành các vết rách. Nếu được phát hiện sớm, bác sĩ có thể điều trị bằng laser nhằm gia cố vùng tổn thương, giảm nguy cơ tiến triển thành bong võng mạc, bảo tồn thị lực.

Bong võng mạc

Sau khi võng mạc bị rách, dịch trong mắt có thể thấm qua vết rách và làm võng mạc tách khỏi lớp mô nuôi dưỡng phía dưới. Đây là trường hợp cấp cứu nhãn khoa vì nếu không được phẫu thuật kịp thời, tế bào võng mạc có thể tổn thương không hồi phục, dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn.

Tân mạch võng mạc do cận thị nặng

Cận thị nặng làm nhãn cầu kéo dài bất thường, khiến võng mạc và các mô nâng đỡ ở vùng hoàng điểm bị kéo mỏng theo thời gian. Sự thay đổi này có thể dẫn đến hình thành tân mạch hắc mạc - các mạch máu bất thường phát triển từ lớp hắc mạc bên dưới võng mạc. Những mạch máu này rất dễ rò rỉ dịch hoặc chảy máu, gây xuất huyết dưới võng mạc, làm giảm thị lực trung tâm, nhìn méo hình. Khi tổn thương kéo dài, người bệnh có nguy cơ teo hoàng điểm và thị lực khó phục hồi hoàn toàn.

Bác sĩ khuyến cáo người cận thị nặng không chỉ đeo kính đúng độ mà còn cần khám đáy mắt định kỳ để phát hiện sớm các tổn thương võng mạc, nhất là khi độ cận từ 6 độ trở lên hoặc có trục nhãn cầu dài. Khi xuất hiện các dấu hiệu như ruồi bay tăng đột ngột, chớp sáng trước mắt, màn đen che một phần tầm nhìn, giảm thị lực nhanh hoặc nhìn méo hình, người bệnh cần đến cơ sở chuyên khoa mắt để được kiểm tra và xử trí kịp thời.