Lối sống thiếu khoa học, tâm lý chủ quan không chăm sóc sức khỏe đôi mắt là những nguyên nhân hàng đầu khiến tỷ lệ bệnh đục thủy tinh thể ngày càng gia tăng và có xu hướng trẻ hóa.

Thói quen khiến đục thủy tinh thể ngày càng gia tăng

Theo Tổ chức Y tế thế giới, đục thủy tinh thể là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa, toàn cầu hiện có hơn 50 triệu người bị đục thủy tinh thể có thị lực dưới 2/10, mỗi năm có thêm 20 triêu người bị mù do nguyên nhân này. Số liệu từ Bộ Y tế cũng cho thấy, 70% trường hợp mù lòa tại Việt Nam có liên quan đến đục thủy tinh thể, điều đáng nói là, 35% trong số đó không biết bản thân bị bệnh hoặc bệnh có thể chữa khỏi.

Thông thường bệnh hay gặp ở người trên 50 tuổi, nguyên nhân phổ biến là do quá trình lão hóa mắt theo tuổi tác. Tuy nhiên, theo nhiều nghiên cứu, bệnh đục thủy tinh thể đang có xu hướng trẻ hóa, hiện người trẻ chiếm 30% trong tổng số người mắc bệnh. Một số nguyên nhân chính có thể kể đến và cũng là thói quen của đại đa số người trẻ tuổi như: 

Lạm dụng thuốc chứa corticoid

Thuốc corticoid thuộc nhóm thuốc kháng viêm mạnh. Đây là một thành phần phổ biến trong một số loại thuốc nhỏ mắt và thuốc điều trị viêm xương khớp. Việc lạm dụng thường xuyên thuốc nhỏ mắt chứa corticoid có thể làm gia tăng nguy cơ tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể, tổn thương thần kinh thị giác dẫn tới gây mù lòa. Do vậy, việc sử dụng các loại thuốc có chứa thành phần này cần phải theo đơn chỉ định của bác sĩ, người bệnh không nên tự ý mua và sử dụng. 

Dinh dưỡng thiếu cân đối

Theo một nghiên cứu được công bố bởi Nutrients (2019), hiện tượng mất cân bằng oxy hóa hay còn gọi là stress oxy (Oxidative Stress) gây ra những tác động có hại đến các protein và enzyme trong thủy tinh thể, dẫn đến tình trạng đục thủy tinh thể. Sự mất cân bằng giữa các gốc tự do (nguyên tử phá hủy tế bào trong cơ thể) và chất chống oxy hóa (giúp trung hòa các gốc tự do) sẽ gây ra stress oxy. 

Việc ăn uống không lành mạnh, tiêu thụ quá nhiều thực phẩm chứa nhiều mỡ, các chất phụ gia, đồ ăn nhanh hoặc không bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm là một trong những nguyên nhân gây ra hiện tượng này. Thực phẩm không lành mạnh là một nguồn gốc chính của các gốc tự do. Theo một số bác sĩ nhãn khoa, có một chế độ ăn uống giàu chất chống oxy hóa có thể giúp làm chậm sự tiến triển của bệnh đục thủy tinh thể và thậm chí giảm nguy cơ phát triển bệnh đục thủy tinh thể ngay từ đầu.

Ô nhiễm môi trường 

Môi trường ngày càng ô nhiễm, khí thải, khói bụi, chất độc hại dày đặc trong không khí cũng là nguyên nhân làm đôi mắt nhanh già đi. Đặc biệt bức xạ mặt trời ngày càng gay gắt do sự suy thoái của tầng ozon là một trong những nguyên nhân gây ra đục thủy tinh thể sớm.

Theo nghiên cứu của Hiệp hội Phẫu thuật đục thủy tinh thể và khúc xạ Mỹ, tia cực tím trong ánh mặt trời chiếm 65% nguy cơ gây đục thủy tinh thể. Các chuyên gia cũng khuyến cáo mọi người nên hạn chế ra ngoài khi trời nắng gắt, cần đeo khẩu trang, kính râm.

Công việc tiếp xúc với ánh sáng cường độ lớn

Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy, những ngành đặc thù tiếp xúc với ánh sáng cường độ lớn như: Hàn xì, thợ điện, cơ khí, khai thác mỏ, dầu khí, gia công kim loại,... cũng là đối tượng dễ bị đục thủy tinh thể do bức xạ ion hóa lớn. Các yếu tố này đều gắn liền với xã hội hiện đại, nhất là lối sống của người trẻ càng khiến nguy cơ đục thủy tinh thể chực chờ.

Biện pháp bảo vệ thủy tinh thể

Cùng với võng mạc, thủy tinh thể tạo thành “cặp đôi” có vai trò quan trọng nhất đảm bảo thị lực cho mắt (thủy tinh thể là ống kính hội tụ ánh sáng, võng mạc là tấm phim). Do đó, một số biện pháp được khuyễn cáo để bảo vệ 2 bộ phận quan trọng của mắt bao gồm: 

• Bổ sung chất dinh dưỡng và vitamin giúp phòng ngừa bệnh đục thủy tinh thể bằng cách ngăn cản chúng phát triển hoặc làm chậm sự tiến triển của đục thủy tinh thể hiện có. Vitamin A cần thiết cho việc duy trì các tế bào cảm giác ánh sáng, cảm thụ được màu sắc; Lutein và zeaxanthin là hai chất tập trung ở võng, giúp bảo vệ mắt khỏi ánh sáng xanh nguy hại; Vitamin C, E chống oxy hóa, bảo vệ võng mạc, tăng cường thị lực cho mắt...
• Bỏ thói quen hút thuốc vì hút thuốc lá có thể làm giảm nồng độ oxy trong thủy tinh thể khiến nó dần dần mất đi độ trong suốt tự nhiên và chuyển thành đục mờ.
• Bảo vệ mắt khỏi các tác động từ môi trường như đeo kính râm khi đi ra ngoài để tránh tác hại của tia UV hay sử dụng kính gọng để bảo vệ mắt khỏi khói bụi. 
• Sinh hoạt khoa học, ngủ đủ giấc, sử dụng ngắt quãng khi làm việc lâu dài với thiết bị máy tính, điện thoại.
• Đối với những bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường, cần kiểm soát tốt lượng đường trong máu vì tổn thương mạch máu do đường huyết trong máu không ổn định có thể gây nên đục thủy tinh thể 
• Đối với các bạn trẻ nên khám mắt định kỳ ít nhất 1 năm một lần. Đối với người ở độ tuổi trên 40 nên đi kiểm tra mắt tổng quát từ 1 - 2 năm một lần.

Trên đây là những thông tin cảnh báo đục thủy tinh thể ngày càng trẻ hóa. Bệnh nhân muốn đặt lịch thăm khám tại Bệnh viện Mắt Quốc tế Việt - Nga Hà Nội, liên hệ theo hotline 09.69.88.88.01 - 09.69.88.88.02 để được tư vấn. 

Xem thêm video: Hành trình tìm lại ánh sáng - thị lực 10/10 cho bệnh nhân 73 tuổi bị đục thủy tinh thể