Trong chẩn đoán và điều trị các bệnh lý đáy mắt, đặc biệt là biến chứng võng mạc ở người mắc bệnh tiểu đường, chụp mạch huỳnh quang đáy mắt (Fundus Fluorescein Angiography - FFA) đóng vai trò là phương pháp cận lâm sàng có tính quyết định. 

Đây là kỹ thuật hình ảnh y khoa đã được ứng dụng rộng rãi trong nhãn khoa với độ an toàn cao, giúp bác sĩ quan sát chi tiết hệ thống mạch máu bên trong võng mạc.

Chụp mạch huỳnh quang đáy mắt (FFA) là gì?

Chụp mạch huỳnh quang đáy mắt là kỹ thuật sử dụng một loại thuốc nhuộm huỳnh quang chuyên dụng kết hợp với hệ thống máy chụp ảnh đáy mắt chuyên sâu để ghi lại chi tiết dòng chảy của máu trong các mạch máu võng mạc và hắc mạc.

Quy trình diễn ra khá nhanh chóng: bác sĩ sẽ tiến hành tiêm một lượng nhỏ thuốc nhuộm fluorescein vào tĩnh mạch, thường là ở vùng cánh tay. Chỉ trong vòng vài giây, dòng máu sẽ đưa thuốc di chuyển đến hệ thống mạch máu ở mắt. Ngay thời điểm này, hệ thống máy chụp chuyên dụng sẽ liên tục ghi lại hình ảnh sắc nét của các mạch máu.

Phương pháp này giúp phát hiện chính xác các bất thường bên trong hệ mạch võng mạc, qua đó giúp nhận diện các tổn thương vi mạch như tình trạng tắc nghẽn, rò rỉ dịch hoặc các vùng mô võng mạc đang bị thiếu máu nuôi dưỡng.

"Chìa khóa vàng" giúp bảo vệ thị lực

Nhiều người bệnh thường tỏ ra lo lắng khi nghe đến việc phải tiêm thuốc vào tĩnh mạch để chụp chiếu. Tuy nhiên, đây là một thủ thuật đã được chuẩn hóa và có độ an toàn rất cao trong nhãn khoa. Thuốc dùng trong kỹ thuật FFA là fluorescein, hoàn toàn không phải nhóm thuốc cản quang chứa iod như khi chụp CT, do đó tỷ lệ dị ứng thấp hơn nhiều.

Sau khi tiêm, cơ thể sẽ tự động đào thải thuốc ra ngoài. Trong quá trình này, một số người bệnh có thể xuất hiện một số phản ứng nhẹ như buồn nôn thoáng qua, da hoặc lòng trắng mắt hơi ngả vàng, nước tiểu sẫm màu trong vài giờ. Đây đều là những biểu hiện hoàn toàn bình thường và sẽ tự hết khi thuốc được đào thải hoàn toàn khỏi cơ thể.

Dù các phản ứng dị ứng nghiêm trọng (như nổi mề đay hay khó chịu) rất ít khi xảy ra, sự cẩn trọng vẫn luôn được đặt lên hàng đầu. Trước khi thực hiện, bác sĩ sẽ xem xét kỹ lưỡng tiền sử dị ứng và các bệnh lý toàn thân của người bệnh để đánh giá nguy cơ.

Bên cạnh đó, quy trình chụp được thực hiện tại các cơ sở y tế với đầy đủ phương tiện theo dõi và xử trí cấp cứu. Nhân viên y tế sẽ túc trực theo dõi người bệnh trong và sau khi tiêm thuốc. Tại một số cơ sở y tế chất lượng cao, bác sĩ gây mê hồi sức cũng phối hợp đánh giá, giám sát suốt quá trình chụp — đặc biệt với người cao tuổi hoặc người có nhiều bệnh nền — nhằm kịp thời xử trí khi có bất thường phát sinh.

Đối với người mắc bệnh võng mạc tiểu đường, chụp mạch huỳnh quang giúp phát hiện sớm các vùng thiếu máu, tân mạch (mạch máu mới hình thành bất thường) hoặc hiện tượng rò rỉ mạch máu.

Chính những hình ảnh trực quan này là yếu tố quan trọng để bác sĩ quyết định phương án điều trị tối ưu, chẳng hạn như chỉ định chiếu laser, tiêm nội nhãn hoặc lên lịch theo dõi định kỳ, nhằm kiểm soát hiệu quả bệnh lý và bảo vệ thị lực cho người bệnh.