Nheo mắt khi nhìn xa, hay cúi sát sách vở, nghiêng đầu khi quan sát hoặc thường xuyên than mỏi mắt là dấu hiệu có thể cảnh báo trẻ đang gặp vấn đề thị lực.

Trẻ nhỏ không phải lúc nào cũng nhận ra mình nhìn kém, nhất là khi chỉ một mắt bị ảnh hưởng. Một số trẻ vẫn có thể đọc sách, chơi và sinh hoạt bình thường nhờ mắt còn lại nhìn tốt, trong khi mắt yếu không được phát hiện nếu không kiểm tra từng mắt riêng biệt.

Trước năm học mới là thời điểm phù hợp để cha mẹ kiểm tra thị lực cho trẻ, nhất là khi nhận thấy những biểu hiện bất thường. Tật khúc xạ, lác hoặc nhược thị nếu bỏ sót có thể ảnh hưởng đến khả năng học tập và quá trình phát triển thị giác.

Nheo mắt

Trẻ thường xuyên nheo mắt khi nhìn bảng, xem tivi hoặc quan sát các vật ở xa có thể là dấu hiệu cảnh báo. Nheo mắt đôi khi giúp hình ảnh trở nên rõ hơn trong thời gian ngắn, nhưng nếu trẻ nheo mắt thường xuyên, cha mẹ nên đưa trẻ đi kiểm tra thị lực.

Một trong những nguyên nhân có thể gặp là tật khúc xạ, đặc biệt cận thị. Tuy nhiên, không thể dựa vào triệu chứng nheo mắt để kết luận trẻ cận thị mà cần đo thị lực và khám khúc xạ. Trẻ bị tật khúc xạ cũng không phải lúc nào than phiền nhìn mờ, đặc biệt là khi chỉ một mắt bị ảnh hưởng.

Nhìn quá gần

Nếu trẻ thường xuyên cúi sát khi đọc sách, đưa đồ vật hoặc màn hình lại gần mặt để nhìn, cha mẹ nên lưu ý vì có thể liên quan đến tật khúc xạ. Tuy nhiên, không nên mặc định trẻ ngồi gần là nguyên nhân gây cận thị. Điều quan trọng là xác định vì sao trẻ cần đưa vật lại gần mới nhìn rõ. Khám mắt giúp đánh giá chính xác thị lực và tình trạng khúc xạ, từ đó bác sĩ có hướng xử trí phù hợp.

Nghiêng đầu

Một số trẻ có thói quen nghiêng đầu, nghếch mặt khi nhìn hoặc nheo một mắt, giữ tư thế này để quan sát. Những biểu hiện này có khả năng liên quan đến tật khúc xạ loạn thị, chênh lệch khúc xạ giữa hai mắt, lác hoặc vấn đề về khả năng phối hợp hai mắt.

Khi hai mắt có độ khúc xạ chênh lệch, một mắt có thể nhìn mờ hơn nhưng trẻ vẫn sử dụng mắt tốt để sinh hoạt nên cha mẹ khó nhận ra. Nếu tình trạng này kéo dài trong giai đoạn thị giác phát triển, mắt nhìn kém có nguy cơ hình thành nhược thị. Trẻ bị nhược thị một mắt thường khó tự nhận biết vì vẫn có thể nhìn tương đối tốt bằng mắt còn lại.

Mỏi mắt, đau đầu

Cha mẹ không nên bỏ qua các dấu hiệu dụi mắt, chớp mắt nhiều, than mỏi mắt hoặc đau đầu sau khi con đọc sách, làm bài hoặc sử dụng thiết bị điện tử. Một số trẻ có thể gặp khó khăn khi tập trung nhìn gần hoặc nhìn mờ trong quá trình học tập.

Bác sĩ khuyến cáo những dấu hiệu này không đặc hiệu cho bệnh về mắt và có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Tuy nhiên, nếu xuất hiện thường xuyên, đặc biệt sau các hoạt động học tập, phụ huynh nên cho trẻ kiểm tra mắt để đánh giá thị lực, khúc xạ và khả năng phối hợp hai mắt, không nên tự mua kính cho trẻ dựa trên những biểu hiện quan sát tại nhà.